Budowa chromatyny jądrowej

Budowa chromatyny jądrowej

Chromatyna utworzona jest z DNA i białka . Stanowi najważniejszy składnik jądra, w którym zawarta jest informacja genetyczna komórki. Chromatyna na molekularnym poziomie swej organizacji przypomina paciorki (nukleosomy) nawleczone na sznurek. Nukleosomy — powstają przez owinięcie się nici (podwójnej helisy) DNA dokoła białkowego krążka utworzonego z charakterystycznych białek zasadowych , czyli z histonów. Pomiędzy nukleosomami znajdują się odcinki niezwiniętej helisy DNA. Takie fibryle chromatyny ulegają w różnym stopniu dalszemu „upakowaniu", ułatwiającemu pomieszczenie dużych ilości DNA w jądrze. Najwyższy stopień kondensacji chromatyny występuje w chromosomach pojawiających się podczas podziału jądra.

W jądrze interfazowym w zależności od stopnia kondensacji wyróżnia się:

a) euchromatynę - chromatynę luźną, aktywną w procesie syntezy RNA (transkrypcji),

b) heterochromatynę - chromatynę zwartą, całkowicie nieaktywną genetycznie i nie ulegającą transkrypcji.

W skład chromatyny luźnej mogą wchodzić białka niehistonowe, a także pewne ilości RNA. Białka chromatyny wpływają na transkrypcje DNA. Histony wpływają hamująco na aktywność genetyczną DNA, białka niehistonowe działają aktywująco.