Egzotoksyna bakteryjna

Cechy egzotoksyny bakteryjnej:

 to białkowa substancja wydzielana przez żywą komórkę do otoczenia

 jest produktem metabolizmu bakterii

 jej obecność pierwszy wykazał Roux

 ulega zniszczeniu pod wpływem kwasów, temperatury 60 stopni C, enzymów trawiennych

 wysoce toksyczna, powoduje śmierć w dawkach mikrogramowych

 silny antygen, który powoduje powstanie przeciwciał o wysokim mianie

 wytwarzane przede wszystkim przez bakterie Gram- dodatnie

 można egzotoksynę przeprowadzić w toksoid przy udziale formaliny

 egzotoksyny mogą powodować : martwicę skóry (Staphylococcus aureus), porażenie (laseczka tężca), zatrucie pokarmowe (Staphylococcus aureus, Clostridium botulinum).

Przykłady bakterii wytwarzających egzotoksyny:

 maczugowiec błonicy (Corynebacterium diphtheriae)

 laseczka tężca (Clostridium tetani)

 paciorkowiec ropny (Streptococcus pyogenes) – wytwarza toksynę erytrogenną, która powoduje wysypkę, wymioty, bóle głowy i gorączkę

 gronkowiec złocisty (Staphylococcus aureus) – wydziela alfa-toksynę odpowiedzialną za martwicę skóry

 laseczki zgorzeli gazowej

 Shigella shigae – toksyna tej bakterii powoduje porażenie nerwowe

 Pasteurella pestis